Celiakia – jak ją diagnozować?

Czym jest celiakia?

Choroba trzewna trwająca całe życie. Choroba autoimmunologiczna o podłożu genetycznym. Jej cechą charakterystyczną jest nietolerancja glutenu (białka zapasowego zbóż – pszenicy, jęczmienia, żyta). Gluten działa toksycznie na błonę śluzową jelita cienkiego, niszcząc jej maleńkie wypustki odpowiedzialne za wchłanianie składników odżywczych. W wyniku tego wchłanianie jest upośledzone, a jedynym sposobem ograniczenia nieprzyjemnych objawów, jest stosowanie diety bezglutenowej do końca życia.

Aktualnie liczba cierpiących na tę przypadłość sięga przynajmniej 1% i ciągle wzrasta. Najczęściej wykrywa się ją u osób w wieku 30-50 lat, ale często spotykana jest u małych dzieci, po wprowadzeniu glutenu do diety. U kobiet występuje ona dwa razy częściej niż u mężczyzn.

Wykrycie celiakii niejednokrotnie stanowi wyzwanie dla lekarzy. Postawieni prawidłowej diagnozy występuję po wielu latach od momentu pojawienia się choroby. Najgorsze jest to, że nieleczona pociąga za sobą poważne konsekwencje: osteoporozy, zmniejszenia płodności, nowotworów układu pokarmowego, a nawet zaburzeń psychicznych.

Jakie są jej objawy?

Celiakii towarzyszy wiele objawów, z których spora część nie jest z nią kojarzona. Różnorodność objawów związana jest głównie z wiekiem. Większość objawów jest mało charakterystyczna, dlatego też tak bardzo trudno zorientować się , że gluten szkodzi naszemu zdrowiu. Biorąc pod uwagę intensywność występujących symptomów choroby glutenowej możemy różne postaci: utajoną (przeciwciała obecne we krwi, ale brak zmian jelitowych), jawną (pełnoobjawową) czy też ubogoobjawową. Niepokojące jest również to, że znacznie częściej spotykana jest wersja ubogoobjawowa.

Objawy celiakii jawnej:

  • Bóle brzucha
  • Wzdęcia, zwiększenie obwodu brzucha
  • Zaparcia
  • Biegunki
  • Osłabienie
  • Ograniczone wchłanianie z przewodu pokarmowego (żelaza, witamin, kwasu foliowego)
  • Spadek masy ciała
  • Obniżona odporność ciała

 

blood-20745_1920

Jak wykryć celiakię?

Jeśli masz podejrzenia, że Ty lub Twoje dziecko może chorować na celiakię, powinieneś postępować zgodnie z poniższymi wskazówkami.

  • Nie wprowadzaj diety bezglutenowej przed otrzymaniem diagnozy, gdyż uniemożliwi to rozpoznanie choroby.
  • Skonsultuj się z lekarzem pierwszego kontaktu – poproś o skierowanie do gastroenterologa.
  • Wizyta u gastroenterologa – poproś o zlecenie badań serologicznych z krwi.
  • Wykonaj badania. Przeważnie dotyczą one oznaczenie przeciwciał: przeciwko endomysium mięśni gładkich (EmA) i transglutaminazie tkankowej (tTG) oraz niejednokrotnie nowej gliadynie GAF (deamidowanej gliadynie DGP). Nie zapomnij również o oznaczeniu całkowitego stężenia IgA (w przypadku niedoboru oceniane są IgG).

Niestety w tym momencie muszę Cię zasmucić. Nie zawsze badania dają jednoznaczny wynik. Istnieje prawdopodobieństwo, że w wyniku analizy nie pojawią się żadne przeciwciała. Ich brak nie wyklucza celiakii.

  • Wykonaj badanie genetyczne na obecność genów charakterystycznych dla celiakii – HLA DQ2/DQ8. Ujemny wynik tego badania praktycznie daje gwarancję braku choroby trzewnej. Warto jednak zauważyć, że obecność danych genów nie świadczy o konieczności zachorowania. Wyniki analizy nie zmieniają się w trakcie stosowania diety eliminacyjnej.
  • Wykonaj biopsję jelita cienkiego. Badanie to wykonuje się podczas gastroskopii (nie należy ono do najprzyjemniejszych, gdyż konieczne jest połykanie sondy z malutką kamerą). Lekarz pobiera wówczas wycinek jelita do analizy. W przypadku dzieci odbywa się to w znieczuleniu ogólnym. Wyniki oceniane są na podstawie skali Marshala.
  • W przypadku wątpliwości wyników badań poddaj się prowokacji glutenem. Zaleca się unikanie tych działań w przypadku dzieci poniżej 5 roku życia oraz w okresie dojrzewania. Prowokacja polega na podaniu 15 g glutenu na dobę. Po 6 tygodniach przeprowadzamy badania. W przypadku choroby we krwi występowały będą przeciwciała tTG, DGP i EmA, a w jelicie cienkim ma miejsce zanik kosmków.

Celiakia potrafi dać w kość dlatego też nie bagatelizuj objawów i przeprowadź badania. Nieleczona choroba będzie miała negatywne skutki nie tylko w przypadku odczuć ze strony układu pokarmowego, ale całego organizmu. Dolegliwości nie znikną jeśli będziesz je mieć w nosie! Zadbaj o swoje zdrowie!

Reklamy

7 thoughts on “Celiakia – jak ją diagnozować?

  1. Nieidealnaanna pisze:

    Bardzo ciekawy artykuł, ja choruje na haschimoto i mój dietetyk i trener zalecił mi u8nikianie glutenu – czuję się znacznie lepiej, gdy wyeliminowałam go z diety. Interesuje mnie jak wpływa dieta bezglutenowa w ciaży na przyszłego maluszka?

    Polubienie

    • Dietetyka Dla Zdrowia pisze:

      Choroba trzewna jest czynnikiem zwiększającym ryzyko komplikacji okresu ciążowego, samego rozwiązania ciąży, a także niekorzystnego rozwoju neonatologicznego u noworodków kobiet z nieleczoną chorobą trzewną. Za komplikacje ciążowe są odpowiedzialne: zespół złego wchłaniania i niedożywienie oraz zaburzenie regulacji układu immunologicznego. Podejrzewa się również, że choroba trzewna może być czynnikiem odpowiedzialnym za zwiększone ryzyko poronień nawykowych i niewyjaśnionej niepłodności kobiet.
      Więcej szczegółów tutaj: http://www.dbc.wroc.pl/Content/1897/d19waszczukx.pdf

      Polubienie

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s